Μαρία ΚαρχιλάκηΠριν από 60 χρόνια, το 1954, ο τότε ηγέτης της ΕΣΣΔ, Νικίτα Χρουστσόφ, έκανε ένα μεγάλο δώρο στην Ουκρανία: την Κριμαία. Η παραχώρησή της, μια παράγραφος όλη κι όλη, δημοσιεύτηκε στην Πράβντα στις 27 Φλεβάρη εκείνου του έτους.
Έτσι, λοιπόν, η Κριμαία που ήταν για αιώνες Ρωσική έγινε Ουκρανική. 
Μάλιστα, το γεγονός προβλήθηκε, τότε, ως χειρονομία καλής θέλησης στο πλαίσιο των εορτασμών για τα 300 χρόνια από την Ένωση της Ουκρανίας με τη Ρωσία.
Ποια ήταν όμως η πραγματική αιτία της εκχώρησης; Διότι, όπως λέει ο Lewis Siegelbaum, καθηγητής ρωσικής και ευρωπαϊκής ιστορίας στο Πανεπιστήμιο του Μίσιγκαν και συνιδρυτής του βραβευμένου σάιτ “Δεκαεφτά Στιγμές στη Σοβιετική Ιστορία“, η Κριμαία δεν είχε ισχυρούς πολιτιστικούς δεσμούς με την Ουκρανία αλλά με τη Ρωσία.
Αρκετοί είναι εκείνοι, ανάμεσά τους και η εγγονή του Χρουστσόφ, Νίνα Χρούστσεβα, καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο “The New School” της Νέας Υόρκης, που συνδέουν την απόφασή του με την ουκρανική του εμπειρία: πιτσιρικάς είχε περάσει από τα ανθρακωρυχεία του Ντονμπάς στην Ουκρανία, πολιτικά ζυμώθηκε στο Ουκρανικό ΚΚ, Γραμματέας της Κομματικής Οργάνωσης Ουκρανίας στη συνέχεια, τη χειρότερη περίοδο των σταλινικών διώξεων, σύζυγος Ουκρανή. Με μια κουβέντα -αν και Ρώσος ο ίδιος, τον έδεναν πολλά με την Ουκρανία. Τη θεωρούσε μισή του πατρίδα. Όταν λοιπόν, ως ηγέτης πλέον της ΕΣΣΔ, επιχειρεί αποσταλινοποίηση, στις κινήσεις του -λένε όσοι υποστηρίζουν αυτήν τη θεωρία- εντάσσει και τη συγκεκριμένη∙ ένα δώρο σε αντιστάθμισμα, τρόπον τινά, του Μεγάλου Λιμού και των εκκαθαρίσεων των “εχθρών του λαού” στις οποίες είχε κι εκείνος μεγάλη συμμετοχή.
Αντίθετος με τη θεωρία της γενναιοδωρίας είναι ο Πανεπιστημιακός William Taumbman. Στη, βραβευμένη με Πούλιτζερ, βιογραφία του για τον Χρουστσόφ γράφει ότι ο σοβιετικός ηγέτης ονειρευόταν πάντα επέκταση του εδάφους της Ουκρανίας. Λέει επίσης, πως, όταν το 1944 ο Στάλιν εξεδίωξε τους Τατάρους της Κριμαίας με την κατηγορία της συνεργασίας με τους Ναζί, ο Χρουστσόφ, ήδη από εκείνη τη χρονιά, συζητούσε ανοιχτά το σχέδιό του να φέρει και να εποικίσει τις περιοχές των Τατάρων με αγρότες από την καθημαγμένη Ουκρανία. Δεν τα κατάφερε τότε, διότι ο Στάλιν διαφωνούσε, ουδέποτε, όμως, εγκατέλειψε αυτό του το σχέδιο.
Ένα άλλο φύλλο της Πράβντα πάλι, με ημερομηνία 19 Φλεβάρη 2009 και τίτλο “Ο Νικήτα Χρουστσόφ της ΕΣΣΔ παραχώρησε τη Ρωσική Κριμαία στην Ουκρανία μέσα σε 15′ μόνο“, τα λέει κάπως αλλιώς.
Ίσως, δε, αποδειχτεί και μοιραίο…
Dispatches
